Donostiatik Gazaraino: Katerina irakaslearen historia

Donostiatik, Katerina, London School-eko irakaslea, hainbat GKErekin lankidetzan ari da Gaza, Afganistan eta gatazkan dauden beste lurraldeetako errefuxiatu eta desplazatutako pertsonei klaseak ematen.

Joan den astean London School Donostiako gure lankide eta teacher Katerina elkarrizketatu genuen, Gazako egoera oso zalantzazkoa zenean. Egoerak hauskorra izaten jarraitzen duen arren, azken aldi baterako su-etenak arnasa eta itxaropen izpia ekarri die bertako ikasle askori. Bitartean, Katerinak  ingelesa klaseak online ematen jarraitzen du Donostiatik, hezkuntzak mugak zeharkatu eta bizitzak alda ditzakeela erakutsiz. 

Mugak zeharkatzen dituen bokazioa

Katerina Greziako irakaslea da, eta sei urte daramatza bere herrialdetik kanpo bizitzen. Ezagutzen dutenek pertsona hurbila eta konprometitua dela diote, serioa behar denean, baina umore zentzu berezi batekin beti irribarrea ateratzen duena. Urduria da berez, eta ezin da alde batera geratu bidegabekeriaren bat hautematen duenean. Gainera, besteak zaintzeko sen hori du. Berak barre artean esaten duen bezala, “guztien ama naiz pixka bat”.

Txikitatik amesten zuen irakastearekin: “Argi neukan bost urte nituenetik”, aitortu du. Irakasle gisa trebatu eta hainbat master egin ondoren, mundu akademikoan murgildu zen. Baina, Donostian doktoratu zenean “mundu errealera” itzuli beharra sentitu zuen: irakastea.

2024. urtearen hasieratik Donostiako London School of Languagesen taldeko kide da, eta ingeleseko klaseak ematen ditu bertan. “Asko gustatzen zait hemen lan egitea. Nire lankideak sinestezinak dira eta egunero ikasten dut haiengandik. Batzuetan hizkuntza partekatzen ez dudan ikasleei irakastea — gaztelania eta euskara — erronka bat da, baina baita hobetzeko etengabeko motibazioa ere bada. ”

Eraldatzeko irakatsi

Ikasgelatik haratago, Katerinak bere aisialdiaren zati bat konpromiso sakon bati eskaintzen dio: Gaza, Afganistan eta gatazkan dauden beste lurralde batzuetako errefuxiatuei ingelesa irakastea. Hiru GKEren bidez egiten du lan Katerinak: Al Manar – Noor Community (duela gutxi batu da bertara ELT for Palestine egitasmoan arito ondoren), Open Cultural Center (Bartzelonan eta Grezian ditu egoitzak) eta Afghan Women on the Run.

“Urriaren 7aren ondoren hasi nintzen, LinkedInen ikusi nuenean ingeles irakasle bila zebiltzala palestinarrentzat. Mezu bat bidali eta berehala batu nintzen. Gero beste proiektuak etorri ziren.” Gaur egun, Katerinak online klaseak ematen dizkie Egiptora joandako emakume palestinarrei, language buddy gisa ere laguntzen dio ingelesa hobetu nahi duen Espainian bizi den profesional perutar bati, eta oinarrizko ingelesa irakasten die ezkutuan ikasten duten emakume afganiar eta irandarrei, beren herrialdeetan talibanen erregimenak ikastea debekatzen baitie.

Traumaren erdian irakastea

Klaseak ez dira errazak. “Gogorrena ez da konexio edo materialarekin erlazionatutako arazoak, ikasleak iristen diren trauma baizik. Horretaz jabetuta klaseak emateko prestatu behar zara, baita emozionalki zaindu ere”, azaldu du.

Astero bere ikasleekin konektatzen da Donostiatik. “Duela gutxi, used to landu genuenean Gazan zituzten oroitzapen eta errutinei buruz hitz egin genuen: goizeko kafeak, abesti bat, arratsaldean piztutako kandela bat… Hunkigarria izan zen. Nik konposturari eutsi behar nion, haiek jada existitzen ez den etxe baten oroitzapenak partekatzen zituzten bitartean.” Batzuetan, testigantzak urragarriak dira: “Nire ikasle batek esan zidan aurreko gauean ondoko eraikina bonbardatu zutela eta belaunean min hartu zuela uhin hedakorraren eraginez. Ezin dugu imajinatu zer bizi duten”.

Hala eta guztiz ere, ematen duena baino askoz gehiago jasotzen duela sentitzen du Katerinak: “Haiekin, zure barne mundua aberatsagoa bihurtzen da. Eskerrak ematen dizkidate entzuteagatik, erakusteagatik, nire denbora eskaintzeagatik… baina ni naiz esker oneko sentitzen dena. Eskerrik asko hor egoteagatik, amore ez emateagatik. Oso inspiratzailea da. Haiek dira gure esker ona eta errespetua merezi dutenak, beti aurrera jarraitzen dutelako. Hori da jaso dudan ikasgairik handiena: arazo asko ditugula uste dugu, baina ez da hala.”

Begirada aldatzen duten ikaskuntzak

Katerinak aitortu du esperientzia honek erabat aldatu diola irakaskuntza ulertzeko modua. “Konturatzen zara heztea ezagutzak transmititzea baino askoz gehiago dela: laguntzea, sartzea eta ahalduntzea da. Nire klaseetan ere, hemen Donostian, hori aplikatzen saiatzen naiz eta inklusiboagoak, garrantzitsuagoak egiten.”

Baina ez da beti erraza. “Trauma sakonak bizi izan dituzten pertsonekin lan egitea, baliabiderik, laguntzarik edo segurtasunik ez dutenekin, sekulako erronka da. Klase bakoitzak dena birplanteatzera behartzen zaitu: ondo ari al naiz? Hobeto egin al dezaket? Beste modu batera irakasten ikasten duzu, enpatia eta apaltasunetik.”

Egoera horretan irakasteak, dioenez, kontzienteago bihurtu du guk dugun pribilegioaz. “Emakume zuria eta europarra naizen aldetik, toki seguru batean bizitzeko zortea dut. Astean ordu batzuk ematea laguntzeko, hori da egin dezakedan gutxienekoa. Bost edo zazpi ordu dira, ezergatik aldatuko ez nituzkeenak.”

Irakastea ere erresistentzia da

Ikasleentzat, ingelesa ikastea benetako aukera da. “Horietako askorentzat, munduaren leiho bakarra da. Afganistango emakumeek, adibidez, bizitza arriskatzen dute klasera konektatzeagatik. Talibanen erregimenean, ikastea edo klasera konektatzea erresistentzia ekintza bat da. Horregatik, haiei irakastean kide zara, munduaren parte zara, zure ahotsak axola du esan nahi diegu.”

Katerinak azpimarratu du hezkuntza ate ireki bat dela. “Askok galdu duten aukera da. Palestinan, urriaren 7a baino lehen ere hezkuntza sistema sendo bat zeukaten: palestinarrak dira eskualdeko populazio formatuenetako bat. Baina ikararen erdian, inoiz baino beharrezkoagoa dute ezagutza berreskuratzea, ikasten jarraitzea eta itxaropenari eustea.” Katerina ziur dago irakaskuntza erresistentzia eta itxaropen modu bat izan daitekeela. 

“Jarri zure pribilegioa lanean”

Gure irakaslearen mezua argia da: denok egin dezakegu zerbait. “Ez dago GKE bat sortu beharrik. Dohaintzak egin ditzakezu, informazioa partekatu, protesta batean parte hartu edo, besterik gabe, gaiaz hitz egin. Dena denbora pixka bat eskainiz eta zu inplikatu nahi izatearekin hasten da.”

Katerinak pasioz azaltzen du: “Egin ezazu zure esku dagoena, zure aukeren eta interesen baitan. Irakaslea bazara, eskaini zure denbora boluntario gisa. Ez bazara, bilatu laguntzeko modua, txikia badirudi ere. Hasteko, denbora eskaini eta hortik aurrera jakin zein GKE dauden zure hirian eta galdetu nola lagundu dezakezun. Errazena izan daiteke manifestazio batean parte hartzea, gaiari buruz hitz egitea edo kausa bati babesa ematea. Garrantzitsuena hastea da, barruan txinparta piztea eta besteekin partekatzea.”

Etorkizunean, Katerinak Greziara itzultzea eta handik laguntzen jarraitzea amesten du. “Premia handia dago. Nire erakundea sortu nahi nuke edo lehendik dagoen erakunde batean lan egin. Irakasleak oso beharrezkoak gara. “

Bitartean, London Schooleko bere lana eta online klaseak uztartzen jarraituko du, ingelesez amets egiten jarraitzen duten pertsonentzat.

💬 “ORDEZKARITZA EZ DATOR BAKARRIK GOBERNU, LEHENDAKARI EDO LEGEBILTZAR BATETIK. GUTARIKO BAKOITZETIK DATOR, KALEAN, LAGUNEKIN IZANDAKO ELKARRIZKETA BATEAN, LANEAN EDO KLASEAN. DENOK DUGU ZERBAIT EMATEKO.”— Katerina 

 

Aste honetan, Gazan aldi baterako su-etena iragartzeak arnasa txiki bat ekarri die ikasle askori, itxaropen izpi bat gatazkaren erdian. Egoerak hauskorra izaten jarraitzen du, baina Katerinaren eta bere ikasleen istorioek hezkuntzak eta giza elkartasunak duten garrantzia gogorarazten dute. Testuinguru zailenetan ere, ikasteak, irakasteak eta laguntzeak bizitzak eralda ditzake eta itxaropena bizirik mantendu.

London

Closer than you think