Apirilaren 23an… asko dago ospatzeko

 In NOSOTROS

Gaur apirilak 23, gauza asko ospatzen ditugu: Liburuaren Nazioarteko Eguna, Ingelesaren Eguna eta Gaztelaniaren Eguna. Hiru ospakizun hauek batzen baditugu, nahitaez literaturaren historiako bi pertsonarik garrantzitsuenetarikoetara zuzentzen gaitu: Miguel de Cervantes eta William Shakespeare.

Egun hau ospatzeko, bi jenio unibertsal horien bitxikeria batzuk zuekin partekatu nahi ditugu, eta edozeinen lanak irakurri edo zuen gogokoena berrirakurtzera animatzen zaituztegu.

Has gaitezen kasualitate batekin: Shakespeare eta Cervantes egun berean hil zirela esaten da, 1616ko apirilaren 23an. Baina ez zen horrela izan: Cervantes egun bat lehenago hil zen 22an, baina orduan ohitura zen bezala, hurrengo egunean lurperatu zuten, apirilaren 23an. Shakespeare 10 egun geroago hil zen. Eta orduan, nondik dator egun berean hil zirela uste izatea? Garai hartan bi herrialdeek erabiltzen zituzten egutegiak desberdinak zirela da arrazoia: Espainia egutegi gregorianoaren arabera arautzen zen, baina Erresuma Batuan egutegi hori ez zen ezarri 1752. urtera arte, hau da, Shakespeare hil zen urtean egutegi juliotarrak arautzen zuen. Bi egutegiek 10 eguneko aldea zuten. Nolanahi ere, egun horretan, apirilaren 23an, bi irudiak elkartu eta ospatzea arrazoi ona da.

Cervantes-en biografian sartuz gero, bere bizitza zirraragarriarekin beste liburu bat idatzi genezake, baina datu bitxienetako batzuk partekatzen ditugu:

  • Cervantes esklaboa izan zen 5 urtez Argelen. Anaiarekin batera zegoen eta behin baino gehiagotan ihes egiten saiatu arren, 500 eskudorekin erreskatatu zituzten.
  • Bere lanik garrantzitsuena, Don Quijote de la Mancha ospetsua da, historiako libururik itzuliena eta editatuena, Bibliaren ondoren. Nahiz eta 400 urte baino gehiago igaro, gaur egun ere apartekoa dena.
  • Ez zen Lepantoko besamotza. Borroka horretan zauritu zuten arren, ez zuen inoiz eskua galdu.
  • Ez da haren benetako itxura ezagutzen, Novelas Ejemplares-en hitzaurrean berak egindako deskribapena bakarrik dago erregistratuta.
  • Quijote-ren bigarren zatia argitaratu baino bi urte lehenago, Alonso Fernández de Avellaneda idazle baten bertsioa agertu zen, gezurrezko inprenta-oin batekin. Uste da egilea Lope de Vega izan zela, Cervantese-k ez zuen harreman onik harekin. Gaur egun, El Quijote de Avellaneda deitzen zaio bertsio horri.

Eta azken gertaera hori Shakespeare-ren lanari buruzko teoria zabalduenetako batekin lotuko dugu:

  • Hainbat ikertzailek diote Shakespeare-k ez zuela ezer idatzi, Christopher Marlow-ek idatzi zituela lanak, edo behintzat, horietako batzuetan kolaboratu zutela. Teoriak bakarrik.
  • Munduko obrarik antzeztuena da Macbeth, esaten da lau ordutik behin antzezpen bat dagoela nonbait.
  • Shakespeare aktorea zen, paper laburrak aukeratzen zituen arren, benetan lanpetuta zegoen. Negozio-gizona zen!
  • Ia 2.000 hitz eta esamolde asmatu zituen, gaur egun ere erabiltzen direnak, hala nola “distira guztiak ez dira urre.” (“all that glitters isn’t gold”) edo “izotzaldia urtu” (“break the ice”).
  • “Shakespeare” da abizena idazteko modu zuzena? Ez dakigu… Gordetzen diren sinaduretan, autoreak berak idatzi zuen “Shakespe” “Shakespear” edo “Shakspere”.

Interesgarria irudituko zitzaizuelakoan, egun hau liburu on batekin ospa dezazuela!

Azken berriak

Zure iruzkina

*

Start typing and press Enter to search

Si continuas utilizando este sitio aceptas el uso de cookies. más información

Los ajustes de cookies de esta web están configurados para "permitir cookies" y así ofrecerte la mejor experiencia de navegación posible. Si sigues utilizando esta web sin cambiar tus ajustes de cookies o haces clic en "Aceptar" estarás dando tu consentimiento a esto.

Cerrar