Testuliburuen erabilera eraginkorra

Zer iruditzen zaizu klasean erabiltzen dituzun testuliburuak? Ziur aski ez dago esan beharrik zure gogokoenak dituzula, baina inoiz galdetu al diozu zeure buruari zergatik gustatzen zaizkizun liburu batzuk eta ez beste batzuk? Gure blogeko hurrengo sarreran, testuliburuak nola erabiltzen ditugun eta klaseetan ahalik eta eraginkorrenak izan daitezen nola egin dezakegun hausnartuko dugu.

Zerk eragiten du testuliburuei buruz dugun iritzia?

Testu-liburuei buruz dugun sentsazioan eragina izan dezaketen alderdi asko daude, erabilitako irudietatik hasi eta haiekin batera doan material interaktiboraino. Gure irakasleen artean egindako inkesta baten arabera, jarduera moten aniztasuna eta aurkezpen gramatikala izan ziren beraientzat faktore garrantzitsuenak. Inkestak agerian utzi du, halaber, irakasleek ez dutela normalean testu liburuei buruzko iritziak irakurtzen diren testuen iraupenean edo abesti eta bideoetan oinarritzen. Irakasleek ere onartzen dute batzuetan testu-liburu bati buruzko iritzi oso sendoa dutela froga konkretu handietan oinarritu gabe, erabiltzean sentsazio oso positiboa edo negatiboa ematen diela.

Zer egin behar dute testuliburuek?

Testuliburu batek zerbait egin behar badu, irakasleei bizitza erraztea da, eta, zalantzarik gabe, eskura ditugun tresna didaktiko garrantzitsuenetako bat da. Irakasteko orduan hainbeste gauza dago pentsatzeko “zer” irakastea ez litzatekeela gure kezketako bat izan behar, “nola” baizik. Testuliburuak irakasleei maila jakin bat irakasteko adina material emateko diseinatuta daude, eta hori, batzuetan, izugarria izan daiteke irakasleentzat, batez ere testuliburuaren formatuarekin edo diseinuarekin ohituta ez badaude.

Testuliburu batek bizitza errazteaz gain, zure ikasleek maila jakin batzuetan ikasi behar dutena ere zehaztu behar du. Testuliburuen egileek urteak ematen dituzte liburu baten edukia garatzen, eta eduki hori EEMBren (Hizkuntzetarako Europako Erreferentzia Marko Bateratua) eskakizunetan oinarritzen da, dagokion mailako azterketan ikasleek egitea espero diren jarduera motekin batera. Testuliburuaren hasiera aurreko mailako hizkuntza errepasatzeko diseinatuta dago, eta testuliburuaren amaiera, berriz, ikasleak hurrengo mailarako prestatzen hasten da. Beraz, garrantzitsua da jarraibide hori ikasgelan jarraitzea, funtsezko hizkuntza elementurik ez galtzeko eta ikasleekin beharrezko gaiak lantzen direla ziurtatzeko.

Testuliburuek zer egin behar duten kontuan hartzeaz gain, egin behar ez dutenaz jabetu behar dugu, hau da, irakaslea edo klasea menderatzea. Testuliburuek ez zaituzte inola ere mugatu behar eta, hala ere, ikasgai dinamiko eta entretenigarriak sortzeko gai sentitu beharko zenuke bai zeuretzat eta bai zure ikasleentzat.

Zein galdera egin behar dizkiogu geure buruari testu liburu batetik planifikatzerakoan?

Ikasgelan erabiltzeko eman diguten materialari ahalik eta etekin handiena ateratzeko (oso zaleak izan ala ez), galdera zuzenak egin behar dizkiogu geure buruari klaseak planifikatzeko garaian. Galderak zuzen egiteak esan nahi du materiala hobeto ulertzen dugula, gure ikasleengan pentsatuz, eta, beraz, eraginkortasun handiagoz irakasteko gai garela.

Baina, zer galdera egin behar dizkiogu geure buruari? Garrantzitsuena, alde handiarekin, “Zer irakasten du liburuaren zati honek?” da, gure klasearen helburu nagusiak zein izango diren jakiteko. Beste galdera batzuk izan daitezke:

• Ba al dago praktika kontrolatu nahikorik?
• Nire ikasleek ba al dakite ezer gaiari buruz?
• Ba al da klasearen zati zailik?
• Non egin behar ditut iruzkinak eta nola egingo ditut?
• Lengoaiaren bat irakatsi behar al dut aldez aurretik?
• Adibideak nahiko argiak dira ikasleentzat?

Nola egokitu dezaket erabiltzen ari naizen testuliburua?

Galdera zuzenak egin ondoren, testuliburuko jarduerak dauden bezala erabili nahi ditugun edo egokitu nahi ditugun erabaki ahal izango dugu. Hala ere, gogoratu behar da ez dugula jarduera guztiak egokitu behar testuliburu bat erabiltzean, batez ere galdera zuzenak egin baditugu eta aldaketarik behar ez badu. Hala ere, batzuetan, egokitzapen txikiek, edo, besterik gabe, testuliburua beste modu batean erabiltzeak, ikasaleek testuliburuarekin duten erlazioa askoz positiboagoa izatea eragingo dute.

Orduan, nola molda dezaket testuliburua eraginkorragoa izan dadin? Hona hemen testuliburua egokitzeko gure hamar aholku nagusiak:

1. Ikus elementuak gehitzea

Ikus elementuen ondorioz, testuliburu bateko edozein zeregin interesgarriagoa izan daiteke irakasleentzat zein ikasleentzat. Gaiarekin edo liburuan agertzen diren adibideekin lotutako irudiak edo bideoak aurkitzeak materialak bizia hartzea eragin dezake, eta ikasleei kanpoko mundura leiho bat eskaintzea, hizkuntzari benetako testuingurua emateko.

2. Irakurketa zereginak laburtzea

Testuliburuak irakurtzeko zeregin batzuk oso luzeak dira, eta zaila izan daiteke ikasgelan nahi diren irakurketa praktika guztiak egiteko denbora aurkitzea. Hori saihesteko, ideia ona izan daiteke irakurketa zereginak banatzea, ikasle bakoitzari galdera desberdin bat emanez. Irakurtzeko trebetasuna praktikatzen jarraituko dute, baina klaseek denbora gutxiago beharko dute.

3. Ahozko adierazpen lanak egitea kontrolatutako praktikan oinarrituta

Praktika kontrolatuko jarduerak ezin hobeak dira klase bateko xede-hizkuntza praktikatzeko, baina askotan ez dira beste helburu batzuetarako baliatzen. Xede-hizkuntza testuinguru erreal batean kokatzeko, sor itzazu galderak edo ahozko adierazpenaren ataza bat, ikasleek ikusi berri duten hizkuntzatik abiatuta.

4. Galdera kopurua murriztea edo handitzea

Espero baino azkarrago (edo astiroago) lan egiten duen ikasgela bat baduzu, testuliburua egokitzeko modu on bat galdera kopurua murriztea edo handitzea da. Praktika kontrolatuko galderak izan daitezke, baita ahozko adierazpeneko galdera libreagoak ere, ahozko irakurketako edo ulermeneko ataza baten ondoren.

5. Praktika kontrolatua taldean egitea

Kasu gehienetan, praktika kontrolatua banaka egin behar da, ikasle bakoitzak xede-hizkuntza barneratzeko aukera izan dezan; hala ere, batzuetan ikasleei lagundu egiten die praktika hori bikoteka, talde txikitan edo klase osoarekin egitea. Horrek denbora aurreztu dezake, bai eta ahulenei bultzada txiki bat eman ere, lagundu diezaieketen beste ikasle batzuekin lanean ari badira.

6. Testuliburuaren adibideak aldatzea

Testuliburuaren adibideak ezin hobeak dira xede-hizkuntza testuinguruan erabiltzen dutelako, baina baliteke testuinguru hori ikasleentzat oso garrantzitsua ez izatea beti. Testuinguruaren adibideak aldatzea bezain erraza da ikasleak ikasgaian gehiago inplikatzea eta xede-hizkuntza modu pertsonalagoan erabiltzeko gai izatea.

7. Bihurtu gaiak azterketa moduko mintza zereginetan

Azterketa mailako gure ikasleentzat, hitz egiteko zereginak nahiko ikaragarriak iruditu daitezke. Horiek errazteko, komenigarria izan daiteke testuliburuko gaiak erabiltzea azterketa moduko mintza lanak sortzeko. Erabili unitateko hiztegia B1eko mintzamen ataza interaktiboa egiteko: Aurretiazkoa, adibidez, edo sarrera sinple bat 2 minutuko eztabaida interaktibo batean bihurtu Lehen eta Aurreratuko ahozko azterketetan bezala.

8. Hizkuntza beste formatu batean aurkeztea

Batzuetan nahikoa izaten da liburuaren hizkuntza beste modu batera aurkeztea, ikasleek hobeto erreakziona dezaten. Zergatik ez bihurtu praktika kontrolatuko zeregin bat Kahoot edo Baamboozle, adibidez? Gramatika arbelean ere aurkez dezakezu, ikasleek liburuan irakur dezaten eragin beharrean: buruz gorako jarduerek, buruz behera egin beharrean, alde handia eragin dezakete ikasleen energia-mailetan.

9. Egin ezazu ikasleek hizkuntza erabiliz idatz dezaten

Praktika kontrolatuko jarduerak oso ondo daude, baina testuliburu batzuek ez dute eskaintzen ikasleek xede hizkuntza erabiliz esaldi osoak idatzi behar dituzten praktikarik. Ikasleek egitura osoa erabiltzeko ohitura har dezaten (hutsuneak betetzera mugatu beharrean), sortu aukerak ikasleek ikasgelan egin dezaten, ikasgelan ikasi duten hizkuntza erabiliz.

10. Ekin!

Ikasle gazteenei antzerki pixka bat besterik ez zaie gustatzen. Lehen hezkuntzako ikasleentzako liburuak istorioz eta pertsonaiaz beteta daude, beraz, eraabil itzazu hizkuntzari bizia emateko. Maskarak ere egin ditzakezu, edo eskura dituzun objektu errealak erabili.

Testuliburua modu eraginkorragoan erabiltzeko hamar aholku. Kontuan izan testu-liburutik abiatuta zuen klaseak planifikatzen dituzuenean eta ikasgelan nola doakion ikusten duzuenean. Gogoratu, testuliburuak ez dira zure etsaia, beraz, erabil itzazu beren irakaskuntza osatzeko moduan, erabat baztertu beharrean.